Jeszcze kilkanaście lat temu stłuszczenie wątroby kojarzono głównie z osobami nadużywającymi alkoholu lub będącymi w starszym wieku. Dziś lekarze coraz częściej rozpoznają tę chorobę u osób po dwudziestce i trzydziestce, a nawet u nastolatków. W większości przypadków nie jest to jednak skutek spożywania alkoholu, lecz konsekwencja współczesnego stylu życia.
Co to jest stłuszczenie wątroby?
Stłuszczenie wątroby to stan, w którym w komórkach tego narządu odkłada się nadmierna ilość tłuszczu. Gdy tłuszcz stanowi ponad 5 procent masy wątroby, mówi się o stłuszczeniu. Początkowo choroba może przebiegać bezobjawowo, jednak z czasem może prowadzić do stanu zapalnego, włóknienia, marskości, a nawet zwiększać ryzyko rozwoju raka wątroby.
Dlaczego coraz częściej dotyczy młodych osób?
Największy wpływ mają zmiany stylu życia, które nastąpiły w ostatnich latach. Dieta bogata w wysoko przetworzoną żywność, nadmiar cukru, słodzone napoje, brak ruchu, przewlekły stres i niewystarczająca ilość snu sprawiają, że wątroba coraz gorzej radzi sobie z gospodarką tłuszczową. Dużą rolę odgrywają również insulinooporność, cukrzyca typu 2 oraz podwyższony poziom trójglicerydów. Co ciekawe, choroba nie dotyczy wyłącznie osób z nadwagą. Coraz częściej diagnozuje się ją także u szczupłych pacjentów, u których przyczyną są predyspozycje genetyczne, nieprawidłowa dieta lub zaburzenia metaboliczne.
Pierwsze objawy często są bardzo niespecyficzne
Stłuszczenie wątroby przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości. Pierwsze objawy są zwykle mało charakterystyczne i łatwo przypisać je przemęczeniu lub stresowi. Najczęściej pojawia się przewlekłe zmęczenie, spadek energii, trudności z koncentracją oraz uczucie ciężkości lub dyskomfortu po prawej stronie pod żebrami. Niektórzy zauważają także wzdęcia lub pogorszenie wyników badań wątrobowych. U wielu osób choroba zostaje wykryta przypadkowo podczas badania USG jamy brzusznej wykonywanego z innego powodu.
Kto jest najbardziej narażony?
Ryzyko rozwoju stłuszczenia wątroby wzrasta u osób prowadzących siedzący tryb życia, spożywających duże ilości słodzonych napojów i żywności wysoko przetworzonej. Znaczenie mają również nadwaga, otyłość brzuszna, insulinooporność, zaburzenia lipidowe oraz występowanie cukrzycy typu 2 w rodzinie. Wyższe ryzyko obserwuje się także u kobiet z zespołem policystycznych jajników oraz u osób stosujących niektóre leki wpływające na metabolizm.
Czy można odwrócić stłuszczenie wątroby?
W większości przypadków, jeśli choroba zostanie wykryta odpowiednio wcześnie, zmiany są odwracalne. Najważniejszym elementem leczenia jest modyfikacja stylu życia. Nawet niewielka redukcja masy ciała może znacząco zmniejszyć ilość tłuszczu w wątrobie. Regularna aktywność fizyczna, dieta oparta na warzywach, produktach pełnoziarnistych i zdrowych tłuszczach, ograniczenie cukru oraz odpowiednia ilość snu pomagają poprawić funkcjonowanie tego narządu i zmniejszyć ryzyko dalszego rozwoju choroby.
Stłuszczenie wątroby przestało być problemem wyłącznie osób starszych. Coraz częściej dotyka młodych dorosłych, a nawet osób z prawidłową masą ciała. Ponieważ przez wiele lat może rozwijać się bez wyraźnych objawów, warto regularnie wykonywać badania profilaktyczne i zwracać uwagę na codzienne nawyki. W wielu przypadkach odpowiednio wcześnie wprowadzone zmiany pozwalają całkowicie zahamować rozwój choroby i przywrócić prawidłową pracę wątroby.
