Białe plamki na paznokciach, czyli leukonychia, od lat kojarzone są niemal automatycznie z niedoborem wapnia. To jeden z najbardziej utrwalonych mitów zdrowotnych. W rzeczywistości przyczyny tych zmian są zupełnie inne – i w większości przypadków nie mają nic wspólnego z dietą ani suplementacją.
Mikourazy – najczęstszy winowajca
Zdecydowana większość białych plamek powstaje na skutek mikrouszkodzeń macierzy paznokcia, czyli miejsca, w którym paznokieć rośnie. Uderzenie, mocne odsunięcie skórek, agresywny manicure, hybryda, żel czy częste piłowanie mogą uszkodzić delikatną strukturę płytki. Efekt widoczny jest dopiero po kilku tygodniach, gdy paznokieć „wypchnie” zmianę ku górze. Dlatego często nie pamiętamy już urazu, który faktycznie był przyczyną.
Nieprawidłowy manicure i stylizacja
Częste białe plamki obserwuje się u osób regularnie wykonujących manicure hybrydowy lub żelowy. Nadmierne matowienie płytki, zbyt mocne frezowanie, agresywne zdejmowanie stylizacji czy kontakt z acetonem mogą powodować punktowe odbarwienia, które nie są chorobą, a jedynie reakcją uszkodzonej płytki.
Kontakt z chemią i przesuszenie
Detergenty, środki czystości i rozpuszczalniki działają na paznokcie podobnie jak na skórę – wysuszają i osłabiają ich strukturę. W takich przypadkach białe plamki są efektem odwodnienia i mikropęknięć keratyny, a nie sygnałem niedoborów mineralnych.
Alergie i reakcje kontaktowe
Niektóre lakiery, bazy, utwardzacze czy preparaty do stylizacji mogą wywoływać reakcję alergiczną w obrębie płytki paznokcia. Objawia się ona nie tylko świądem czy pieczeniem, ale również białymi plamkami lub smugami. Jeśli zmiany pojawiają się regularnie po konkretnym produkcie, to wyraźny sygnał ostrzegawczy.
Niedobory – rzadziej niż się wydaje
Choć to właśnie niedobór wapnia jest najczęściej przywoływany, niemal nigdy nie odpowiada on za białe plamki na paznokciach. Znacznie częściej, choć nadal rzadko, mogą mieć związek z niedoborem cynku lub białka, ale wtedy zmiany zwykle dotyczą wielu paznokci jednocześnie i towarzyszą im inne objawy ogólnoustrojowe.
Kiedy warto skonsultować się z lekarzem
Jeśli białe plamki:
– pojawiają się nagle na wszystkich paznokciach,
– zmieniają kształt, szerokość lub kolor,
– towarzyszą im inne objawy, takie jak łamliwość, rozdwajanie czy zmiany skórne,
wówczas warto skonsultować się z dermatologiem. W rzadkich przypadkach leukonychia może być związana z chorobami ogólnoustrojowymi lub zaburzeniami metabolicznymi.
Co robić na co dzień
W większości przypadków najlepszym „leczeniem” jest cierpliwość – plamki znikają wraz z odrastaniem paznokcia. Ochrona dłoni przed chemią, delikatny manicure, przerwy od stylizacji i regularne nawilżanie płytki oraz skórek przynoszą znacznie lepsze efekty niż suplementy „na ślepo”.
